|
KELAS KUAT
|
BERAT JENIS KERING UDARA
|
KUAT LENTUR (Kg/Cm2)
|
KUAT DESAK (Kg/Cm2)
|
I
II
III
IV
V
|
> 0,90
0,90 - 0,60
0,60 - 0,40
0,40 - 0,30
< 0,30
|
> 1100
1100 - 725
725 - 500
500 - 360
< 360
|
> 650
650 - 425
425 - 300
300 - 215
< 215
|
KELAS AWET
|
I
|
II
|
III
|
IV
|
V
|
Selalu
berhungan
dengan
tanah lembab.
|
8
tahun
|
5
tahun
|
3
tahun
|
Sangat
pendek
|
Sangat
pendek
|
Kayu
tidak terlindung
terhadap
angin dan
iklim,
tetapi dilindungi
terhadap
air.
|
20
tahun
|
15
tahun
|
10
tahun
|
beberapa
tahun
|
sangat
pendek
|
Kayu
ditempatkan di
tempat
terlindung.
|
tidak
terbatas
|
tidak
terbatas
|
sangat
lama
|
beberapa
tahun
|
pendek
|
Kayu
ditempatkan di
tempat
terlindung tapi
dirawat,
di cat, dsb.
|
tidak
terbatas
|
tidak
terbatas
|
tidak
terbatas
|
20
tahun
|
tahun
|
Kayu
termakan /
terserang
rayap
|
tidak
|
jarang
|
agak
cepat
|
sangat
cepat
|
sangat
cepat
|
Kayu
termakan oleh
bubuk
kayu, rayap dan
serangga
lain
|
tidak
|
tidak
|
hampir
tidak
|
tidak
seberapa
|
sangat
cepat
|
KONDISI KAYU
|
MUTU A
|
MUTU B
|
1.
Kadar lengas kering udara
|
12
- 18 %
|
<
300 %
|
2.
Mata Kayu
|
d1 < 1/6 h, d2 < 1/6 b
d1 < 3,5 cm, d2 < 3,5 cm
d1,2 = diameter mata kayu
h
= tinggi kayu
b
= lebar kayu
|
d1 < 1/4 h, d2 < 1/4 b
d1 < 5 cm, d2 < 5 cm
d1,2 = diameter mata kayu
h
= tinggi kayu
b
= lebar kayu
|
3.
Wanvlak
|
e1 < 1/10 b, e2 < 1/10 h
e1,2 = lebar/tinggi wanvlak
h
= tinggi kayu
b
= lebar kayu
|
e1 < 1/10 h, e2 < 1/10 h
e1,2 = lebar/tinggi wanvlak
h
= tinggi kayu
b
= lebar kayu
|
4.
Miring arah serat
|
tg
a < 1/10
|
tg
a < 1/10
|
5.
Retak -retak
|
hr < 1/4 b, ht < 1/5 b
|
hr < 1/3 b, ht < 1/4 b
|
![]() |
||
No
|
Nama Perdagangan
|
Nama Ilmiah
|
Nama-nama Daerah
|
1.
|
Agathis spp.
|
||
2.
|
Shorea spp.
(misalnya S. materialis Ridl., S. maxwelliana King, S.
scrobiculata Burck); Parashorea
spp.
|
Damar
laut (Smt.), semantok (Aceh), amperok,
anggelam, selangan batu (Klm.)
|
|
3.
|
Shorea spp.
(mis. S. collina Ridl., S. guiso (Blanco)
Bl.)
|
Balau
laut, damar laut merah, batu tuyang, putang, lempung abang. Ingg.: red
selangan.
|
|
4.
|
Shorea spp.
(mis. S. kunstleri King, S. laevis Ridley,S.
laevifolia Endert); Hopea spp.
(mis. H. celebicaBurck, H. semicuneata Sym.)
|
Benuas,
balau mata kucing, hulo dereh, puguh, jangkang putih, kerangan (Smt.), bubuh
(Bk.)
|
|
5.
|
Araucaria spp.
(mis. A. cunninghamii D. Don, A. hunsteinii K.Schum.)
|
Alloa,
ningwik, pien (Pap.). Ingg.: araucaria.
|
|
6.
|
Durio spp. (terutama Durio
carinatus Mast.);Coelostegia spp.
|
Durian
burung, lahong, layung, apun, begurah, punggai, durian hantu, enggang
|
|
7.
|
Homalium
tomentosum (Roxb.) Benth., Homalium
foetidum (Roxb.) Benth.
|
Delingsem
(Jw.), kayu batu, melunas, kayu kerbau, momala (Slw.)
|
|
8.
|
Cotylelobium spp.
(mis. C. burckii Heim, C. lanceolatum Craib, C.
melanoxylon Pierre
|
Giam
durian, resak bukit
tembaga; giam padi, resak daun kecil, resak batu; giam tembaga, resak daun
lebar; resak gunung
|
|
9.
|
Dyera spp.
|
Pulai
nasi, pantung gunung, melabuai
|
|
10.
|
Dryobalanops spp.
(di antaranya D. oblongifolia Dyer,D. sumatrensis (Gmelin)
Kosterm.)
|
Kamper
(kayu), kayu kayatan, empedu, keladan
|
|
11.
|
Dryobalanops
oblongifolia Dyer
|
Kapur
guras (Smt.), kapur paya (Mly.), kelansau (Swk.)
|
|
12.
|
Canarium spp., Dacryodes spp.
, Santiria spp., Triomaspp.
|
Kerantai,
ki tuwak, binjau, asam-asam, kedondong (kedundung), resung, bayung,
ranggorai, mertukul
|
|
13.
|
Dipterocarpus spp.
(mis. D. applanatus V.Sl., D. baudii Korth., D.
elongatus Korth. dll.)
|
Keruing
arong, kekalup; Lagan sanduk, mara keluang; Keruing tempudau; tempurau,
merkurang, kawang, apitong
|
|
14.
|
Scorodocarpus borneensis Becc.
|
Kayu
bawang hutan (Klm.)
|
|
15.
|
Pongamia
pinnata (L.) Pierre
|
Malapari
|
|
16.
|
Pometia spp.;
mis. P. pinnata Forster & Forster, P. ridleyi King
|
Kasai,
taun, kungki, hatobu, kayu sapi (Jw.), tawan (Mlku.), ihi mendek (Irian Jaya)
|
|
17.
|
Cinnamomum spp.
|
Sintuk,
sintok lancing, ki teja, ki tuha, ki sereh, selasihan
|
|
18.
|
Shorea spp.
(di antaranya: S. acuminatissima Sym.,S. balanocarpoides Sym., S.
faguetiana Heim, S. gibbosa Brandis, Shorea
scollaris V.Sl.;
|
Damar
hitam, damar kalepek; Damar hitam katup; Bangkirai guruk, karamuku; Damar
buah, mereng-kuyung; Damar tanduk.Ingg.: yellow seraya.
|
|
19.
|
Shorea spp.
(di antaranya: S. johorensis Foxw., S. lepidota BI., S.
leprosula Miq., S. ovalis BI., S.
palembanica Miq., S. platyclados V.Sl. ex Foxw., S.
leptoclados Sym., dll.)
|
Majau,
meranti merkuyung; Meranti ketrahan; Meranti tembaga, kontoi bayor; Meranti
kelungkung; Tengkawang
majau; Banio, ketir; Seraya merah, campaga, lempong, kumbang,
meranti ketuko, cupang. Ingg.: red seraya, red
lauan.
|
|
20.
|
Shorea spp.
(di antaranya: S. assamica Dyer, S. bracteolata Dyer, S.
javanica K. et. Val., S. lamellataFoxw., S.
ochracea Sym., S. retinodes V.SI., S.
virescens Parijs, S. koordersi Brandis, dll.)
|
Damar
mesegar; Bunyau, damar kedontang; Damar
mata kucing, damar kaca, damar kucing; Damar tunam, damar pakit;
Damar kebaong, baong, bayong, baung, belobungo, kontoi tembaga; Balamsarai,
damar mansarai; Damar maja, kontoi sabang; Kikir, udang, udang ulang, damar
hutan, anggelam tikus, maharam potong, pongin, awan punuk, mehing (Smt.,
Kal.); Damar lari-lari, lalari, temungku, tambia putih (Slw.), Damar tenang
putih, hili, honi (Mlku.). Ingg.: white meranti.
|
|
21.
|
Hopea spp.
(mis. H. dasyrrachis V.Sl., H. dyeri Heim,H.
sangal Korth., dll.)
|
Tekam,
tekam rayap; Bangkirai tanduk, emang, amang besi;Cengal,
merawan telor; Ngerawan, cengal balau
|
|
22.
|
Intsia spp.
(terutama I. bijuga O.K., I. palembanicaMiq.)
|
Merbau
asam, ipi (NT.), kayu
besi (Papua); Ipil, anglai, maharan; Tanduk (Mlku.)
|
|
23.
|
Anisoptera spp.
(mis. A. laevis Ridl., A. marginataKorth., A.
thurifera Bl.)
|
Cengal
padi, damar kunyit; Masegar (Smt.), ketimpun (Klm.), mersawa daun besar;
tabok, tahan
|
|
24.
|
Suntai,
balam, jongkong, hangkang, katingan, mayang batu, bunut, kedang, bakalaung,
ketiau, jengkot, kolan
|
||
25.
|
Heritiera (Tarrietia)
spp.; mis. H. javanica (Bl.) Kosterm., H.
simplicifolia (Mast.) Kosterm., H. littoralis Ait., H.
sylvatica S. Vidal
|
Mengkulang,
teraling; Dungun, talutung, lesi-lesi.
|
|
26.
|
Celtis spp.
|
Rempelas,
ki jeungkil, ki endog (Sd.), cengkek (Jw.), pusu (Sumbawa)
|
|
27.
|
Lophopetalum spp.;
mis. L. javanicum (Zoll.) Turcz., L. multinervium Ridl., L.
subobovatum King, L. wightianum Arn.
|
Kerupuk
(Smt.), pasana (Klm.), mandalaksa (Jw.), aras
|
|
28.
|
Pentace spp.
|
Melunak,
ki sigeung, ki sinduk, kelembing
|
|
29.
|
Alstonia spp.
(di antaranya A. pneumatophora Back.,A. scholaris R.Br., A.
spatulata Bl., A. macrophyllaWall., A.
spectabilis R.Br.)
|
Kayu
gabus, rita, gitoh, bintau, basung, pule, pulai miang. Ingg.:white
cheesewood, milkwood, milky pine.
|
|
30.
|
Altingia
excelsa Noroña
|
Tulasan
(Smt.), mandung (Min.), mala (Jw.)
|
|
31.
|
Vatica spp.;
mis. V. maingayi Dyer, V. oblongifoliaHook.f., V.
rassak Bl.
|
Damar
along, resak putih
|
No
|
Nama Perdagangan
|
Nama Ilmiah
|
Nama-nama Daerah
|
1.
|
Rhizophora spp.
dan Bruguiera spp
|
||
2.
|
Pterospermum spp.
|
Balang,
Walang, Wadang, Wayu
|
|
3.
|
Octomeles sumatrana Miq.
|
Benuang
bini (Klm.), winuang (Slw.)
|
|
4.
|
Adina minutiflora Val.); Pertusadina spp.
|
Kayu
lobang, Barumbung, Kayu gatal
|
|
5.
|
Calophyllum spp.;
mis. C. calaba L., C. inophyllum L.,C.
papuanum Lauterb., C. pulcherrimum Wall.ex
Choisy, C. soulattri Burm.f.
|
||
6.
|
Pterygota spp.
|
Kayu
wipa
|
|
7.
|
Serianthes
minahassae Merr. & Perry
(Syn. Albizia minahasae Koord.)
|
Rayango,
Merang, Terangkuse
|
|
8.
|
Grepau
|
||
9.
|
Cenge,
Cingo
|
||
10.
|
Duabanga
|
Benuang laki, Takir,
Aras, Raju mas
|
|
11.
|
Eucalyptus spp.;
mis. E. alba Reinw.ex Bl., E. deglupta Bl., E.
urophylla S.T. Blake
|
||
12.
|
Melaleuca spp.
|
||
13.
|
Nauclea spp.
|
Wosen,
Klepu pasir, Anggrit
|
|
14.
|
Gopasa
|
Vitex spp.
|
Teraut, Laban
|
15.
|
Cratoxylum spp.;
mis. C. arborescens (Vahl) Bl., C. cochinchinense (Lour.)
Bl.
|
||
16.
|
Anthocephalus spp.
(A. chinensis (Lamk.) A.Rich ex Walp. dan A. macrophyllus (Roxb.)
Havil.)
|
Kelampayan
(Mly.), laran (Klm.), semama (Amb.). Ingg.:cadamba.
|
|
17.
|
Kelat, Ki
tembaga, Jambu
|
||
18.
|
Exbucklandia
populnea R. Brown
|
Hapas-hapas,
Tapa-tapa, Leman
|
|
19.
|
Kayu
kereta
|
Swintonia spp.
|
Rengas
sumpung, Merpauh, Bagel mirah
|
20.
|
Sandoricum spp.
|
Papung,
Kelam, Sentul
|
|
21.
|
Kedondong Hutan
|
Spondias spp.
|
Coco,
Kacemcem leuweung
|
22.
|
Sterculia spp.
|
Kepuh,
Kalupat, Lomes
|
|
23.
|
Scaphium macropodum J.
B.
|
Kepayang,
merpayang (Smt.)
|
|
24.
|
Koompassia
malaccensis Maing.
|
Hampas,
impas, tualang ayam
|
|
25.
|
Cananga sp.
|
Kananga
|
|
26.
|
Dialium spp.;
mis. D. indum L., D. platysepalumBaker, D.
procerum (v.Steen.) Stey
|
Kayu
lilin; Maranji
|
|
27.
|
Terminalia spp.
|
Kalumpit,
Klumprit, Jelawai, Jaha
|
|
28.
|
Timonius spp.
|
Seranai,
Temirit, Kayu reen
|
|
29.
|
Mastixiodendron spp.
|
Kundur,
Modjiu, Raimagago
|
|
30.
|
Metrosideros spp.
dan Xanthostemon spp.
|
Lompopaito,
Nani, Langera
|
|
31.
|
Macaranga spp.
|
||
32.
|
Medang
|
Litsea firma Hook
f.; Dehaasia spp.
|
Manggah,
Huru kacang, Keleban, Wuru, Kunyit
|
33.
|
Mezzetia parviflora Becc.; Xylopia spp.; Alphonseaspp.; Kandelia candel Druce
|
Mahabai,
Hakai rawang, Empunyit, Jangkang, Banitan, Pisang-pisang
|
|
34.
|
Darah-darah,
Tangkalak, Au-au, Ki mokla, Kumpang, Kayu luo, Huru
|
||
35.
|
Xanthophyllum spp.
|
Lilin,
Ki endog, Segi landak
|
|
36.
|
Jongkong,
merebung
|
||
37.
|
Vernonia arborea Han.
|
Merambung,
sembung
|
|
38.
|
Tetramerista glabra Miq.
|
Kayu
malaka (Smt.), cerega (Klm.)
|
|
39.
|
Schima spp.;
terutama S. wallichii Korth.
|
Seru
(Jw.), simartolu (Smt.), madang gatal (Klm.)
|
|
40.
|
Rengas
|
Gluta aptera (King)
Ding Hou
|
Rengas tembaga, Rangas
|
41.
|
Castanopsis argentea A.
DC.
|
Sarangan
(Jw.), ki hiur (Sd.), kalimorot
|
|
42.
|
Sengon
|
Paraserianthes falcataria (L)
Nielsen
|
Jeungjing,
Tawa kase, Sika (Maluku)
|
43.
|
Berrya cordofolia Roxb.
|
Waru
gunung, Kalong
|
|
44.
|
Endospermum spp.;
mis. E. diadenum (Miq.) Airy Shaw, E. moluccanum (T
& B) Kurz, E. peltatumMerr.
|
Sendok-sendok,
kayu labuh (Smt.), kayu bulan (Mly.), garung (Klm.); Kayu raja (Mlku.)
|
|
45.
|
Dillenia spp.; mis. D.
grandifolia Wall., D. obovataHoogl., D.
pentagyna Roxb.
|
Sempur,
segel, janti, dongi
|
|
46.
|
Toona sureni Merr.
|
Suren,
kalantas
|
|
47.
|
Fagraea spp.;
mis. F. fragrans Roxb., F. sororia J.J. Sm.
|
Tomasu
(Smt.), kulaki (Slw.), malbira, ki tandu
|
|
48.
|
Sloetia elongata Kds.
|
Damuli,
Kayu besi
|
|
49.
|
Polyalthia glauca Boerl.
|
Banitan,
Pemelesian, Kayu tinyang, Kayu bulan, Banet, Kayu kalet
|
|
50.
|
Parartocarpus spp.
|
Buku
ongko, Pejatai, Purut bulu
|
|
51.
|
Artocarpus spp.
|
||
52.
|
Campnosperma spp.;
mis. C. auriculatum (Bl.) Hook.f., C.
brevipetiolatum Volkens, dll.
|
Tumbus
(Smt.), pauh lebi
|
|
53.
|
Buchanania spp.
|
Pauhan, Antumbus,
Talantang
|
|
54.
|
Pinus spp.
|
Pinus,
Damar batu, Uyam
|
|
55.
|
Aromadendron sp.
|
U
t u p
|
No
|
Nama Perdagangan
|
Nama Ilmiah
|
Nama-nama Daerah
|
1.
|
Diospyros celebica Bakh.
|
Maitong,
Kayu lotong, Sora, Amara
|
|
2.
|
Diospyros rumphii Bakh.
|
Kayu
hitam, Maitem, Kayu waled
|
|
3.
|
Diospyros spp.;
di antaranya D. areolata King
et G.,D. cauliflora BI., D. ebenum Koen, D. ferrea Bakh., D. lolin Bakh., D.
macrophylla BI.
|
Baniak,
Toli-toli, Kayu arang, Kanara, Gito-gito, Bengkoal, Malam
|
No
|
Nama Perdagangan
|
Nama Ilmiah
|
Nama-nama Daerah
|
1.
|
Irvingia malayana Oliv.
|
Pauh
kijang, Sepah, Kayu batu
|
|
2.
|
Lagerstroemia
speciosa Pers.
|
Ketangi,
wungu (Jw.), tekuyung, benger
|
|
3.
|
Michelia spp., Elmerrillia spp.
|
Minjaran,
Wasian, Manglid, Sitekwok, Kantil (Jw.),
Capuka
|
|
4.
|
Kayu
kuning, Lemo daru
|
||
5.
|
Dracontomelon spp.;
mis. D. dao Merr. & Rolfe, D. mangiferum Bl.
|
Dao,
basuong (Smt.), sengkuang (Mly.), koili
|
|
6.
|
Juar, Trengguli,
Sebusuk, Bobondelan
|
||
7.
|
Pericopsis mooniana Thw.
|
Kayu
laut, Papus, Nani laut
|
|
8.
|
Ormosia spp.
|
Kayu
ruan, Saga
|
|
9.
|
Adina fagifolia Ridl.
|
Adina,
Kilaki
|
|
10.
|
Swietenia spp.;
mis. S. macrophylla King, S. mahagoni (L.)
Jacq.
|
Mahoni
|
|
11.
|
Dacrydium spp.; Podocarpus spp.
dan Phyllocladusspp. Mis. Dacrydium junghuhnii Miq.
|
Alau, cemantan
(Klm.); Jamuju, kayu embun
(Slw.), sampinur bunga (Smt.); Sampinur tali; Kayu cina; Ki merah,
Sandu
|
|
12.
|
Mangifera spp.
|
||
13.
|
Melia spp.;
terutama M. azedarach L.
|
Bawang
kungut
|
|
14.
|
Xylocarpus granatum J.
Konig
|
Nyireh,
Niri
|
|
15.
|
Quercus spp.
|
Mempening, Baturua,
Kasunu, Triti
|
|
16.
|
Marapat,
Teruntum batu
|
||
17.
|
Adenanthera spp
|
||
18.
|
Gluta spp.; Melanorrhoea spp.
|
Ingas,
Suloh, Rangas, Rengas burung
|
|
19.
|
Gonystylus bancanus Kurz
|
Gaharu
buaya, Medang keladi, Keladi, Miang
|
|
20.
|
Manilkara spp.;
mis. M. fascicularis H.J. Lam & Maas Geest., M.
kauki (L.) Dub.
|
Subo,
Ki sawo
|
|
21.
|
Cordia spp.
|
Kendal,
Klimasada, Purnamasada
|
|
22.
|
Sindora spp.;
mis. S. bruggemanii de Wit, S. coriaceaMaing., S.
wallichii Graham
|
Sepetir
(Mly.), sasundur (Klm.), mobingo (Slw.)
|
|
23.
|
Pterocarpus
indicus Willd.
|
Angsana,
Linggua, Nala, Candana
|
|
24.
|
Dalbergia latifolia Roxb.
|
Linggota,
sono sungu, sonobrits
|
|
25.
|
Peronema canescens Jack
|
Jati
seberang, Jati londo
|
|
26.
|
Sawo
manuk (Jw.), karikis (Slw.)
|
||
27.
|
Kelampai,
Setan, Kedui, Wayang
|
||
28.
|
Pteleocarpus
lampongus Bakh.
|
Lontar
kuning
|
|
29.
|
Manilkara
kanosiensis H.j. L. et B. M.
|
Sawai,
Torem
|
|
30.
|
Samanea
saman Merr.
|
Ki
hujan
|
|
31.
|
Eusideroxylon
zwageri T.et B.
|
Kayu
besi, bulian, kokon
|
|
32.
|
Albizia procera Benth.
|
Beru,
Ki hiyang, Bengkal
|







